Ik stop met mijn cynisme als Marc Chavannes stopt met zijn halve waarheden

Er is een werelddeel dat Europa heet; het ligt tussen Portugal en de Oeral. Nederland ligt in dit oude “continent dat worstelt om zich een toekomst te verzekeren” (sic), evenals bijvoorbeeld Noorwegen en Zwitserland, Bulgarije en Roemenië. Dat weet Marc Chavannes (‘Stop dat cynisme, Europa is net zo goed ónze cultuur’, NRC Opinie & Debat, 9/10 juni.) Dan is er - tja, wat ís het ? - een samenwerkingsverband van 27 van oorsprong onafhankelijke staten dat we sinds 1993 ‘De Europese Unie’ moeten noemen. Hoofdstad: Brussel. Noorwegen en Zwitserland horen daar niet bij, Roemenië en Bulgarije sinds een paar jaar wél … Ook dit weet Chavannes. En ten slotte is er een muntunie waaraan 17 EU-landen deelnemen, maar waaraan beschaafde, zéér Europese landen als Groot-Brittannië, Denemarken, Zweden en Tsjechië - en dus ook Noorwegen en Zwitserland - niet meedoen. (Hun economieën deden en doen het er trouwens niet slechter om!) Ik vertel de heer Chavannes opnieuw niets nieuws.

Zo is ‘Europa’ een vlag die (ten minste) drie verschillende ladingen dekt. Toch doet de NRC-scribent in zijn vaste column alsof het om één en dezelfde zaak gaat, en bovendien alsof er aan onze horizon ook maar één onafwendbaar en zaligmakend richtpunt is waar de geschiedenis ons in hoog tempo en in een rechte lijn naartoe voert: de Verenigde Staten van Europa.

Als je je in Nederland anno 2012 eurosceptisch noemt, ben je niet tegen de landmassa tussen Portugal en Oeral - dáár kun je niet tegen zijn; dan zou je ook tegen slecht weer en de zwaartekracht kunnen zijn (en inderdaad “het is ook veel te vroeg donker in de winter.”) Euroscepsis betekent evenmin dat je tegen samenwerking van Europese landen bent. Die samenwerking heeft een mensenleven lang vrede en voorspoed gebracht. Let wel: óók toen het nog om zes landen ging (tot 1973).

Maar de zes werden er negen, en de negen twaalf. En in deze eeuw is de unie uitgegroeid tot maar liefst 27 lidstaten ... (Chavannes “gedeelde waardengemeenschap” ook? Ik help het hem hopen!) Zegge en schrijve één keer is de Nederlandse kiezer gevraagd wat hij vond van de richting die dít Europa opgaat - het Brusselse Europa dus, van EU en euro. Dat was in 2005. Die euro was toen al een voldongen feit, evenals de toetreding van acht Oost-Europese landen. Het overgrote deel van de politieke partijen en de Tweede Kamer was in 2005 vóór, geestdriftig vóór zelfs, maar ruim zestig procent van de stemmers zei ‘nee’ tegen de voorgestelde Europese Grondwet, die er overigens korte tijd later toch kwam, zonder vlag en volkslied - maar vooral ook zonder volksraadpleging …

Toch is er hoop voor de democratie! De verkiezingen van september 2012 worden de eerste verkiezingen die over Europa gaan, zeg ik Chavannes na. Wel jammer dat er niets te kiezen valt ... Chavannes: “meer politieke unie is onvermijdelijk”, “het gaat niet om vóór of tegen Europa”, “Europa is geen ideaal, maar onze werkelijkheid”, “verantwoordelijke politieke partijen kunnen zich niet veroorloven in de val te lopen van ‘meer of minder Europa’.”

Maar als het gaat tussen A en A, dan is het toch geen keuze? Nee, nee, geen zorgen: er is nog een B, en zelfs een C !! Als domme, verstokte, onverbeterlijke euroscepticus mag ík namelijk kiezen tussen … SP en PVV.

Premier Rutte verzwijgt de werkelijkheid, zegt Chavannes beschuldigend. Maar zelf vertelt hij bewust halve waarheden. Wie is de grootste bedrieger: Mark van de VVD of Marc van de NRC?